سوم : در حديث از طريق خاصّه و عامّه وارد است كه خداى تعالى در وقت احتضار بندهء مؤمن ، لطف و نوازش و بشارت به دخول بهشت و امثال آن ، آن‌قدر بر او ظاهر مىسازد كه كراهت مرگ از طبيعت او زايل مىشود و او را رغبت تمام به انتقال از اين عالم فانى به عالم باقى به هم مىرسد ، و به سبب آن ايذا و تشويش او از درد مرگ و سختىهاى آن كاسته مىشود به گونه‌اى كه او را نهايت رضا به مردن به هم مىرسد و رغبت تمام به آن حاصل مىگردد ، پس تشبيه كرده است خداى تعالى اين معامله را به معاملهء كسى كه اراده كرده باشد به دوست خود سختى برساند به قصد آن‌كه در پى آن ، نفع عظيمى به او عايد شود ، پس تردد داشته باشد در آن‌كه به چه نحو اين الم و رنج را به او رساند كه به او آزار بسيارى نرسد ، و هميشه مرغّبات و محسّنات مىگفته باشد ، و نفعى كه آن الم در عقب دارد ، ذكر مىكرده باشد تا آن‌كه او را به آن ، رغبت تمام به هم رسد و الم مذكور را بر خود راحت انگارد ، و در اين صورت نيز كلام از قبيل استعارهء تمثيليه خواهد بود . « 1 » و نيز بر مقصود دلالت دارد آنچه در كتاب « جمال الصالحين » از مولاى ما حضرت صادق عليه السّلام روايت آمده كه فرمود : از جمله حقوق ما بر شيعيان اين است كه بعد از فريضه ، دست بر چانه بگيرند و سه مرتبه بگويند : « يا ربّ محمّد عجّل فرج آل محمّد ، يا ربّ محمّد احفظ غيبة محمّد ، يا ربّ محمّد انتقم لابنة محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم » « 2 » ؛ اى پروردگار محمد ! فرج آل محمد را زودتر گردان . اى پروردگار محمد ! [ دينت را در ] پنهانى محمد حفظ كن . اى پروردگار محمد ! براى دختر محمد انتقام بگير . تتمّه‌اى پرسود : اكنون كه از روايات نقل شده دلالت بر مقصود بيان گشت ، بدان‌كه سرّ مطلب در اين است كه حقيقت عبادت و اصل آن و شرط قبولىاش معرفت امام عليه السّلام و دوستى او است ، پس لازم است كه مؤمن بعد از هر نماز حقيقت ايمان خود و راستى ولايش را نسبت به مولايش ابراز دارد ، و با دعا براى او و تقاضاى تعجيل فرجش از درگاه خداى - عزّ و جل - ارادتش را اظهار نمايد ، تا نمازش با سبب قبولى مقترن گردد ، و آنچه در بخش اول و پنجم آورديم و نيز آنچه در بخش هشتم خواهد آمد بر اين مطلب دلالت دارد ، اضافه بر رواياتى كه در تفسير فرمودهء خداى تعالى : الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ « 3 » ؛ امروز دين شما را كامل ساختم . و نيز فرمودهء خداى تعالى : أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى عَلى ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ « 4 » ؛ اين‌كه كسى بگويد دريغا برآنچه در جنب اللّه

--> ( 1 ) . شرح الاربعين / 417 . ( 2 ) . جمال الصالحين ، تعقيبات مشتركه - خطى - ( 3 ) . قرآن كريم : سوره مائده ، آيه 3 . ( 4 ) . سورهء زمر ، آيهء 56 .